Jacob Moleschottlezing 2026

John Morijn
Morijn is bijzonder hoogleraar recht en politiek in de internationale betrekkingen in Groningen. Hij zet zich in voor de bescherming van de rechtsstaat en doet onderzoek naar het afglijden ervan. Morijn voert ook actie en richtte in 2021 Onze Rechtsstaat op, een beweging van studenten die activiteiten organiseert om jongeren actief burgerschap bij te brengen.

‘Wat in Polen en Hongarije gebeurde kan ook in Nederland’, stelt Morijn.  Het draaiboek is namelijk heel vaak hetzelfde. Hierover zei hij: ‘Het begint met een wij-zij verhaal: daar win je een verkiezing mee. Dat wordt in daden en wetgeving omgezet waarin je geen rekening houdt met de belangen van een minderheid. Dat komt terecht bij een rechter. Die volgt de wet, maar krijgt vervolgens de kritiek dat hij politiek bedrijft. Dan wordt journalistiek aan banden gelegd. Ten slotte worden de kiesregels aangepast.’

Deze patronen keren steeds terug. De staat van alarm mag wel omhoog. Morijn stelt: ‘Wetenschap is niet alleen maar op je krent zitten en midden in de nacht boeken schrijven.’ Zijn lezing heeft de titel Democratie is een werk-aan-de-winkel-woord.

De stichting Jacob Moleschott is initiatiefnemer van deze lezing en wil daarmee de naam en het gedachtegoed van Jacob Moleschott, de grootste wetenschapper die ’s-Hertogenbosch in de 19de eeuw heeft voortgebracht, onder een breed publiek bekend maken en levend houden. Jacob Moleschott is de verpersoonlijking van waarden die gevoed worden door humanisme, democratisch bewustzijn, de rationeel gestuurde wetenschap en sociale rechtvaardigheid. In dit kader nodigt de stichting dit jaar John Morijn uit voor haar jaarlijkse lezing.