Het Queer Arts Festival is een festival voor en door de queer community en is er voor íedereen die zich op zijn, haar of diens eigen manier wil uiten, voelen en vieren. Tijdens dit weekend worden alle kleuren gevierd en kleerscheuren toegejuicht!
Save the date: op 18-19-20 juni 2026 zijn we terug!
Wat een weekend, wat een mensen, wat een liefde, wat een talent. Dankjewel aan iedereen die er was! Nagenieten? Bekijk de prachtige foto's, gemaakt door Karin Jonkers.
Foto's: Karin Jonkers
The state of the queers
Geschreven en voorgedragen door Tijn de Jong, tijdens de Opening Night van het Queer Arts Festival 2025
Wat was ik graag hier gekomen met een positief, lichthartig praatje. Wat had ik graag van de daken willen schreeuwen hoe fantastisch het gaat met de emancipatie en de rechten van queers hier in Nederland, maar ook wereldwijd. Helaas.
Enkele jaren geleden woonde ik hier, in Den Bosch. Anders dan in Amsterdam waar ik nu woon (en waar het overigens echt niet perfect is), was het hier lastig om zichtbaar af te wijken van de norm. Ik weet nog goed, hoe ik op een avond toen ik naar huis liep na een lange dag op mijn theateropleiding, werd uitgescholden en achternagezeten door een groep volwassen mannen. Ik moest rennen, voor mijn gevoel voor mijn leven. Dit en vergelijkbare situaties, waar vele van ons ervaring mee hebben, laten blijvende schade achter. En toch, zijn we wie we zijn. We kiezen niet om trans of queer te zijn. En we kiezen al helemaal niet voor de haat. En toch symboliseren ervaringen als deze iets. Ik zeg zelf altijd: niet het trans of queer zijn zelf is zwaar, maar hoe de maatschappij en sommige mensen ermee omgaan, de intolerantie en haat, dat is zwaar.
Toen ik begon met me uitspreken en met activisme rondom queerness had ik de hoop dat het voor de generaties na mij makkelijker, veiliger en beter zou zijn. De huidige realiteit toont helaas het tegendeel. Geweld, on- en offline haat tegen ons, desinformatie over ons. Het neemt toe. De realiteit is, dat we nog steeds niet volledig gezien of geliefd worden voor wie we zijn. We worden nog steeds niet als volwaardig mens beschouwd en behandeld. En dat is pijnlijk.
Extreemrechts heeft ons, samen met vluchtelingen en mensen van kleur, benoemd tot zondebok. En van de lhbtqia+ gemeenschap dan voornamelijk trans en genderdiverse mensen. En wie leiden daar het meest onder? Zwarte trans en genderdiverse mensen en genderdiverse mensen van kleur, ongedocumenteerde trans en genderdiverse mensen, trans en genderdiverse mensen met een vlucht of migratie
achtergrond, trans en genderdiverse sekswerkers. Het blijft voor ons dan ook taak om deze mensen centraal te stellen, privileges in te zetten om deze groepen te beschermen. Niet om ze te redden,
maar om onze eigen menselijkheid te behouden.
Extreem en conservatief rechts richt zich liever op ons, een kleine groep in een gemarginaliseerde positie. Dit doen ze niet zomaar. Dit doen ze omdat ze een fictief probleem makkelijker en beter kunnen
‘oplossen’ dan de daadwerkelijke problemen van deze tijd (denk aan bijvoorbeeld de huizencrisis, klimaatcrisis, armoede, genocide, uitbuiting, en ga zo maar door).
Queer en trans mensen zijn echter geen ‘probleem’. Intolerantie, dehumanisatie, desinformatie, lhbtqia+ fobie en haat zijn het probleem. Ons bestaan is geen debat, waarover je het eens of
oneens kunt zijn. Wij zijn er. We zijn mensen en onze rechten doen ertoe. Daarbij hebben we geen acceptatie nodig van de cis hetero mensen, want of zij ons nou accepteren of niet, we zijn er. And they
better get used to it. En het is ook niet aan cis hetero mensen om te bepalen wat acceptabel is en wat niet. Ze hoeven ons niet te begrijpen of te kunnen invoelen hoe het is, om ons met respect te
behandelen. Wij weten ook niet hoe het is of voelt om cis hetero te zijn, en toch houden we niks minder van onze cis hetero medemensen omdat ze cis hetero zijn. Wij hebben geen acceptatie
nodig, maar emancipatie. Wat we nodig hebben zijn: rechten en bescherming.
Wat mij hoop geeft is de kennis dat vooruitgang komt in golven. Het gaat op en neer, twee stappen vooruit, één terug. En hoewel we momenteel in een flinke stap terug zitten, komen hierna weer
stappen vooruit. Ik heb drie tips, die kunnen helpen om deze moeilijke periode door te komen.
- Laten we ons focussen op onze gemeenschap. Initiatieven voor en door de gemeenschap. Zoals dit prachtige festival. Het is essentieel dat we komende tijd blijven werken aan het bouwen van
hechte en sterke gemeenschappen. We moeten samenkomen, ervaringen delen, samen rouwen, onszelf verenigen en elkaar ondersteunen. Hierin is het essentieel dat we de mensen in de
meest gemarginaliseerde posities centraal stellen. Intersectionaliteit is daarin een must. Community aid kan daarin een belangrijke rol spelen. - Trans en queer joy are RESISTANCE! Ze kunnen proberen onze rechten en vrijheden af te pakken, maar onze joy, trots en community gevoel niet. Clarice Gargard: ze willen dat we elkaar haten, ze willen ons tegen elkaar uitspelen, want anders verenigen we ons en dat is voor hen gevaarlijk. Kunst, creativiteit en gemeenschap zijn onze redding.
- We kunnen leren van de generaties queer en trans mensen die ons voor zijn gegaan. Zij hebben situaties doorleefd en overleefd die wij ons niet kunnen voorstellen. Zij dragen kennis en kracht met
zich mee waar wij jongere queers van kunnen leren en die ons hoop kunnen bieden. Queer en trans zijn is niet iets nieuws, het bestond al ver voordat wij witte westerse queers er woorden aan
gingen geven. Wij staan op de schouders van Zwarte trans vrouwen en trans vrouwen van kleur, op de schouders van sekswerkers. En het is essentieel dat wij hen eren, en blijven
stilstaan bij het feit dat zij ervoor hebben gezorgd dat we in relatieve veiligheid kunnen zijn wie we zijn. Pride is een protest. Wij staan op de schouders van helden. Om onszelf te kennen, is
belangrijk om onze geschiedenis te kennen.
Niemand is vrij tot we allemaal vrij zijn. Alle onderdrukking is verbonden, als dominostenen staan ze achter elkaar. We kunnen niet wegkijken van het ene in de hoop dat wij niet de volgende zijn.
Intersectioneel denken is de toekomst. Free Palestine, Free Congo, Free Sudan, Free Haiti, Free all the oppressed.
Er is geen één of ‘juiste’ manier om trans- of queer te zijn, juist onze diversiteit aan ervaringen en belevingen is onze kracht. En mocht je er nog aan twijfelen, zoals ik zelf ook zo lang deed en
zoals zovelen van ons doen, laat het me je dan zeggen: Jij bent altijd trans en/of queer genoeg. En we zijn zoveel meer dan alleen trans of queer. We zijn altijd mens op de eerstaplaats, voordat we
trans of queer zijn.
Mijn trans en queer zijn, is een essentieel deel van wie ik ben en ik zou het voor niks of voor niemand willen inruilen. Het heeft me zo veel gebracht, van een beter begrip van de wereld om me heen,
een gemeenschap vol prachtige mensen, tot een diepgewortelde zelfacceptatie en zelfliefde.
Waar ik eerst vooral op persoonlijk vlak transjoy ervoer, bijvoorbeeld wanneer mijn baard en snor zichtbaarder werden, wanneer ik op een warme dag zonder t-shirt kan rondlopen of wanneer ik onder de douch mijn platte borstkas inzeep. Ervaar ik nu in steeds grotere mate trans en queerjoy door het zien van andere trans en queer mensen die gelukkig zijn. Iemand trans of queerjoy zien ervaren, werkt aanstekelijk. Er is niks zo mooi als zien hoe andere in hun kracht staan, gelukkig zijn, zichzelf zijn of worden, of op welke manier dan ook succesvol zijn. Trans en queerjoy vermenigvuldigt zich.
Mijn trans en queer zijn is een ware verrijking en ik heb het zo oneindig lief. Net zoals ik jullie, alle queer en genderdiverse mensen oneindig liefheb. Zonder jullie, stuk voor stuk, zou ik niet staan waar ik nu sta. Ik zou dit niet kunnen zonder jullie, en gelukkig dat hoeft ook niet. Want je bent en wij zijn nooit alleen. En tot slot: laten we eerlijk zijn, queer en genderdiverse mensen zijn fantastisch.
We zijn creatief, intelligent, sociaal, uniek, strijdlustig, prachtig, sterk, moedig en nog zo veel meer. We zijn ouders, sibbelings, familie. We zijn iemands vriend, collega, buren. We zijn overal. We dragen ieder op onze eigen manier steentjes bij aan de maatschappij en brengen kleur aan. We hebben altijd bestaan en zullen ook altijd blijven bestaan. We zijn overal, in elk land, in elk gebied, op elke plek. Wij gaan nergens heen.Kijk eens om je heen, naar al die mooie mensen, naast en om je heen. Wat zijn we toch rijk met elkaar he? Ik kan en wil me geen wereld voorstellen zonder jullie. Houd elkaar vast en blijf zacht. Dankjewel.



